ascom-image-

Open basisplatform voor ICT biedt flexibiliteit en inzicht

4 september 2018 - Ingo Tideman, Director Solutions
Dit artikel is verschenen in ICT&Health magazine (nr 4, 2018)

Zorg en techniek raken steeds meer met elkaar verweven. Zorginstellingen realiseren zich maar al te goed dat slimme toepassingen, applicaties en de juiste software het leven van de patiënt aanzienlijk kunnen verbeteren en de druk op de zorgverlener drastisch kunnen verlagen. Informatie-uitwisseling speelt daarbij een cruciale rol. Als de juiste informatie immers tijdig bij zowel cliënten als hun zorgverleners belandt, verhoogt dit de cliëntveiligheid, stijgt de kwaliteit van de zorg en dicht dit de digitale informatiekloof in een zorginstelling. Dat leidt weer tot meer aandacht voor de cliënt.

Met dit in het achterhoofd is het dan ook logisch dat informatie- of ICT-managers van zorginstellingen naarstig op zoek zijn naar de juiste software en naar manieren om die te integreren. Of het nu gaat om een elektronisch patiëntendossier, systemen voor de bedrijfsvoering of een domotica-systeem, veel zorgorganisaties stoeien met de vraag hoe applicaties en systemen het meest efficiënt kunnen worden ingezet.

Want hoe weet je als verantwoordelijk manager of je moet kiezen voor een geïntegreerd systeem - waarbij je maar een keer hoeft in te loggen (all-in-one oplossing) - of voor meerdere componenten die minder complex zijn en een betere gebruikerservaring bieden (best-of-breed oplossing)?

Ontwikkelingen die zorg beïnvloeden

Om het antwoord te vinden op deze vraag, moeten we allereerst kijken naar technologische, regelgevende, financiële en maatschappelijke ontwikkelingen die de zorg nu en in de toekomst beïnvloeden. Deze ontwikkelingen hebben immers ook invloed op de informatiesystemen van zorgorganisaties. Een greep uit die ontwikkelingen:

  • De cliënt wil de regie over zijn of haar eigen leven door bijvoorbeeld zo lang mogelijk zelfstandig te wonen en vrijheid te hebben. Dit komt onder meer tot uiting in de nieuwe wet Zorg en dwang. Deze wet gaat in op 1 januari 2020 en vermindert het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen in de ouderen-en gehandicaptenzorg.
  • De mantelzorger of de familie van de cliënt wil meer betrokken worden bij het zorgproces, zodat de veiligheid van de cliënt beter kan worden gewaarborgd.
  • De digitalisering verandert het zorglandschap in razend tempo. Apparaten worden slimmer en zijn verbonden met het internet (Internet of Things). De hoeveelheid data groeit en wordt steeds vaker en breder ingezet om tot nieuwe inzichten of betere sturing te komen.
  • Het belang van een elektronisch cliënten- of patiëntendossier groeit. Binnenkort heeft iedereen een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) via het internet, waarmee een cliënt toegang heeft tot zijn of haar eigen gezondheidsgegevens.
  • Meer dan ooit wordt er gesproken over de kwaliteit van zorg en gestuurd op de uitkomst van het zorgtraject. Wat levert het op? Wat heeft men kunnen voorkomen? Hoeveel langer heeft de cliënt zelfstandig kunnen wonen?
  • Zorgorganisaties moeten steeds meer op de financiën letten. Ze verwachten dan ook geen eenmalige investeringen meer op het gebied van technologie, maar een service-variant (SaaS). Hierbij schaft de zorgorganisatie de software bijvoorbeeld niet aan, maar sluit men een contract per maand af. De aanbieder zorgt vervolgens voor de installatie, implementatie, onderhoud en het beheer.

Techniek kan bijdragen aan het verbeteren van deze ontwikkelingen, het probleem is echter dat er steeds meer verschillende ICT-oplossingen voor alle bovengenoemde zaken op de markt beschikbaar zijn. Dit maakt het voor zorgorganisaties ook steeds moeilijker om de juiste keuze te maken en daarbij voor een goede integratie te zorgen. Doordat er zoveel verschillende ICT-toepassingen zijn en alles met elkaar in verbinding staat, is een all-in-one oplossing binnen de zorg eigenlijk onhoudbaar.

Leveranciersafhankelijk

Een best-of-breed oplossing met een basisplatform biedt wel uitkomst. Zie het als een keuze maken tussen Windows of Apple voor een computer of tussen Android en Apple voor een smartphone. Een vereiste is wel dat dit basisplatform open is en standaarden gebruikt. Het laatste wat een zorginstelling immers wil is leveranciersafhankelijk zijn, waardoor ICT-oplossingen van andere fabrikanten niet gebruikt kunnen worden.

Door gebruik te maken van open standaarden kunnen specifieke koppelingen of oplossingen van andere leveranciers juist wel op het basisplatform worden aangesloten. Hierdoor houdt de zorgorganisatie regie over de eigen ICT-infrastructuur.

Ecosysteem

De regie behouden is belangrijk, want feitelijk is de ICT-infrastructuur van een zorginstelling een ecosysteem op zichzelf. Bij een ecosysteem werken immers ook verschillende ‘onderdelen’ samen en ontstaat er dus een wisselwerking. Precies wat je wilt bewerkstelligen met ICT-infrastructuur in de zorg.

Een basisplatform als ecosysteem inrichten, biedt de mogelijkheid om in de basis integraal te werken. Door andere mogelijkheden toe te voegen, wordt er tevens meer informatie verzameld die vervolgens aan elkaar kan worden gekoppeld en nieuwe inzichten biedt. Een basisplatform zou in beginsel namelijk dezelfde flexibiliteit moeten kunnen bieden als een ecosysteem.

Dit kan dus met open standaarden, waardoor altijd nieuwe functionaliteiten kunnen worden toegevoegd (of aan elkaar gekoppeld kunnen worden) of zelfs verschillende systemen kunnen worden geïntegreerd. Hierdoor kan het zorgsysteem meebewegen met de vraag van cliënten en zorgverleners. Belangrijk is wel dat jouw technisch ecosysteem enkel bestaat uit die onderdelen waar je niet zonder kan en onderdelen die de balans versterken.

Meer of minder alarm

Tot slot een voorbeeld ter illustratie. Een klacht van de (nacht)zorg is bijvoorbeeld de hoeveelheid alarmen die een verpleegoproepsysteem genereert, zeker nu meer apparaten een alarm kunnen creëren. Meer apparaten aansluiten is dan niet bevorderlijk.

Maar wat als je nu verschillende sensoren, die afzonderlijk data verzamelen, kunt inzetten en op elkaar kunt aansluiten? Dan kunnen deze sensoren een slimme status van de situatie geven zonder direct een alarm af te laten gaan. Niet alleen in de kamer waar zorg wordt geleverd, maar eigenlijk overal waar de cliënt zich bevindt. De data die je daarmee op den duur verzamelt, leidt tot een profiel die je weer kan inzetten om personen langer zelfstandig te laten leven, meer vrijheid te geven of eerder het ziekenhuis te kunnen verlaten.

Kortom, met de veranderende ontwikkelingen in de zorg komen belangrijke kenmerken van een ecosysteem – waaronder veerkracht en een goede wisselwerking – op ICT-vlak uitermate goed van pas.