Wat betekent de nieuwe wet Zorg en Dwang voor de vrijheid van cliënten?

ascom-image-

12 november 2018 - Jan-Mark Vink, Product Manager

De nieuwe Wet Zorg en Dwang (Wzd) vervangt per 1 januari 2020 de Wet Bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Van zorgmedewerkers wordt verwacht dat zij helemaal op de hoogte zijn van deze nieuwe wet, maar er zijn nog veel vragen. Kijkend naar de trends in de domotica-wereld vertel ik u in deze blog graag meer over deze nieuwe wet en wat dit betekent voor de vrijheid en zelfstandigheid van cliënten. 

De nieuwe Wet Zorg en Dwang veronderstelt dat zorgorganisaties gaan transformeren en de cliënt centraal gaan stellen. Je ziet dat organisaties steeds meer toezichthoudende domotica inzetten om de cliënt meer vrijheid en zelfstandigheid te geven. Maar deze wet heeft ook invloed op de inzet van deze slimme technologieën.

Wat regelt de Wzd?

Laten we eerst even teruggaan naar de basis, want wat regelt de Wet Zorg en Dwang? De kern van deze wet is: ‘Nee, tenzij’, met als uitgangspunt dat dwangmaatregelen niet thuis horen in de zorg voor ouderen en gehandicapten. Deze wet regelt dat de cliënt alleen zorg krijgt die in het zorgleefplan is opgenomen en waar hij of zij mee heeft ingestemd.

Zelfs wanneer er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan door probleemgedrag, moet er altijd eerst gekeken worden om dit met vrijwillige zorg op te lossen. Lukt het niet om een vrijwillig alternatief te vinden voor de onvrijwillige zorg? Dan moet er een uitvoerig stappenplan worden gevolgd. Dit stappenplan waarborgt dat alle mogelijkheden voor vrijwillige zorg in beeld komen.

Wanneer na het volgen van alle stappen onvrijwillige zorg de enige uitkomst is om ‘ernstig nadeel’ te voorkomen, dan is verantwoord toezicht verplicht bij de toepassing. 

Zorgdomotica systemen

Wat gaat deze nieuwe wet dan betekenen voor zorgdomotica-systemen die vanuit het verleden veelal als collectieve maatregel werden ingezet bij toezicht?

Ten eerste zal er per cliënt gekeken moeten worden of er technologie ingezet moet worden en of daar toestemming voor is. Ik denk dat de inzet van zorgdomotica heel specifiek en per cliënt bepaald gaat worden.

Er zal niet langer één standaard systeem toegepast kunnen worden voor alle cliënten, maar je gaat meer naar maatwerk oplossingen per cliënt. Het mooie is dan dat je zelf gemakkelijk kan op- en afschalen naargelang de zorgzwaarte. 
En dat stelt bijzondere eisen aan zorgdomotica-systemen en het (technische) beheer ervan.

Ook zie ik dat er in de zorg nog veel met technologische eilanden wordt gewerkt. Neem nu het zorgleefplan van een cliënt wat in het Elektronisch Cliënten Dossier is vastgelegd, maar ook apart in het domotica systeem wordt verwerkt in het bewegings- of vrijheidsprofiel van de cliënt. Een koppeling tussen deze systemen lijkt logisch, maar in de praktijk zie je dat het nog weinig gebeurt.

Hoe gaan wij hier mee om?

De nieuwe wet vraagt om maatwerk en flexibiliteit bij inzet van zorgdomotica. Die vraag hebben we vroegtijdig zien aankomen en om die reden zijn we een jaar geleden gestart om een nieuw Care Platform te ontwikkelen; Ascom Unite SmartSense. Dit platform zorgt er voor dat u alle flexibiliteit – zowel in de hardware als software – heeft om passende oplossingen te leveren aan uw cliënten.

Graag willen wij vanuit Ascom dan ook graag een pleidooi houden om de term vrijheidsbeperking te veranderen naar vrijheidsverruiming. Inzet van zorgdomotica kan een cliënt de maximale vrijheid geven in en buiten de kamer, rekening houdend met de zorgsituatie van deze cliënt en de eisen van de nieuwe wet.

Kom op 29 november naar het congres Dwang & Drang, waar we graag met u meedenken over hoe straks om te gaan met deze nieuwe wet en de inzet van slimme technologie.