Meer bewegingsvrijheid voor bewoners met dementie door bedscan

In de langdurige ouderenzorg is de lijn tussen zorg verlenen en het verstoren van de rust soms dun. Aan de ene kant dienen bewoners op een bepaalde manier gevolgd te worden om te voorkomen dat zij zichzelf of anderen in gevaar brengen, aan de andere kant vereist niet iedere beweging actie van het verzorgend personeel.

Bij de locatie Nieuwe Hoeven van BrabantZorg maken ze sinds korte tijd gebruik van een bedscan die de bewegingen van de oudere wel volgt, maar pas een melding afgeeft als dat nodig is.

Met name in de langdurige zorg voor mensen met dementie krijgen zorgorganisaties te maken met bewoners die veel in beweging zijn. Dit is niet per se een probleem of bedreiging, maar het is wel belangrijk de bewegingen van bewoners te volgen en waar nodig in te grijpen. Er zijn verschillende oplossingen om deze bewoners te monitoren, bijvoorbeeld via enkelvoudige bewegingssensoren. Echter een terugkerend probleem bij de inzet van veel van deze enkelvoudige bewegingssensoren, is dat er vaak ook bewegingen worden gedetecteerd die niet van de bewoner zelf zijn. Denk aan bezoek, het vallen van een boek of het verzorgende personeel zelf dat door een sensor heen loopt. Het verzorgend personeel, dat bij een melding altijd een fysieke controle uit moet voeren, loopt hierbij vaak tegen valse alarmen aan. Daardoor neemt de werkdruk toe, ontstaat er ‘alarmmoeheid’ en wordt de urgentie van het adequaat en snel reageren gevoelsmatig steeds lager.

Tevens worden bij deze ‘valse’ controles de bewoners vaak onaangekondigd gestoord in hun slaap, waardoor hun nachtrust verstoord wordt. Dit kan een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van de zorg voor deze specifieke groep bewoners.

Bij BrabantZorg, een organisatie die vanuit 35 locaties in Brabant ondersteuning, activiteiten, dagbehandeling, kortdurend verblijf en langdurige zorg biedt, is dit een bekend probleem. Jolanda Manders, verzorgende IG bij locatie Nieuwe Hoeven van BrabantZorg, noemt een voorbeeld: “We hebben een bewoner die zelfstandig naar het toilet gaat, ook ’s nachts. Dat kan hij prima en hij gaat ook vaak zelf weer terug. Maar doordat zijn bewegingssensor afgaat, moet er toch altijd iemand heen, terwijl er los van zijn toiletbezoek vrijwel nooit iets aan de hand bleek. Dat vond hij niet prettig, en wij ook niet – wij willen bewoners zoveel mogelijk zelfstandigheid kunnen bieden.”

Bedscan

Sinds een paar maanden maakt Nieuwe Hoeven daarom gebruik van de bedscan, een nieuwe ontwikkeling op het gebied van sensoren voor de langdurige zorg. De draadloze bedscan werkt op basis van warmte. Met behulp van een infraroodcamera maakt de scan, die aan het voeteneind van het bed wordt geklemd, een beeld van de omgeving en het bed. Met behulp van slimme algoritmes kan de scan vervolgens hele specifieke situaties zeer betrouwbaar detecteren:

  1. De bewoner gaat rechtop zitten
  2. De bewoner gaat op de rand van het bed zitten
  3. De bewoner verlaat het bed
  4. De bewoner verlaat het bed en is binnen een bepaalde ingestelde tijd niet terug

Als zo’n situatie zich voordoet, krijgt het verzorgend personeel een melding op het VOS-systeem van hun keuze en kunnen zij desgewenst actie ondernemen door bijvoorbeeld een controle uit te voeren.

Verschenen in: FMT Gezondheidszorg editie 1 - 2019

ascom-image-

Met behulp van een infraroodcamera maakt de scan, die aan het voeteneind van het bed wordt geklemd, een beeld van de omgeving en het bed.

Manders: “We hebben nu veel specifieker inzicht in het bewegingspatroon van deze bewoner, met minder valse alarmen. Hij kan nu zelfstandig naar het toilet, zonder extra prikkels onderweg van het verzorgend personeel dat hem komt ‘storen’ met hun controle. Dit geeft de bewoner meer zelfstandigheid en bewegingsvrijheid. We zetten de wc-deur open en als deze meneer klaar is doet hij hem zelf weer dicht. Zo weten we, in combinatie met de meldingen van de bedscan, dat hij naar het toilet is geweest – zonder hem te hebben hoeven storen maar ook zonder zijn veiligheid uit het oog te verliezen.”

Gedefinieerd alarmeren

Het verschil met enkelvoudige bewegingssensoren zit hem in de mate van gedefinieerd alarmeren. De scan is in te stellen op bovenstaande vier situaties die veelvoorkomend zijn bij zorgorganisaties voor langdurige zorg, en dan met name ouderen met dementie. Zo kan er voor iedere bewoner een passend profiel worden aangemaakt. “Met de hogere zorgvraag, het toenemende aantal ouderen met dementie en het risico van alarmmoeheid op de loer, is er veel behoefte aan specifiekere informatie”, vertelt Hans Rehorst, Product Manager bij leverancier Ascom. “Verpleegkundigen en verzorgenden willen meer grip en zicht op bewoners, zonder hun privacy of bewegingsvrijheid in te perken.”

De bedscan, ontwikkeld in samenwerking met verplegend personeel, maakt geen gebruik van een sensor op de vloer, maar hangt aan het voeteneind van het bed en detecteert enkel bewegingen op en aan het bed. Hierdoor wordt bij nachtelijke controles van het verzorgend personeel, die per protocol zijn vastgelegd in het beleid van iedere instelling, de kans op valse meldingen met tot 88 procent gereduceerd.

De bewoner van Nieuwe Hoeven kwam in 17 nachten 90 keer uit zijn bed, waarvan hij 78 keer zelfstandig terugkeerde. In de overige gevallen werd het verzorgend personeel gealarmeerd omdat hij langer dan 10 minuten uit zijn bed bleef, waarna er over werd gegaan tot een fysieke controle. Manders: “Voor zowel de bewoners als voor de verzorgenden is de afname van het aantal nachtelijke controles een zeer positieve ontwikkeling. Zo kunnen bewoners met meer bewegingsvrijheid en privacy van hun oude dag genieten en kan het verzorgend personeel hun werk efficiënter en plezieriger uitvoeren.”

Bedscan bij BrabantZorg

Voor zowel de bewoners als voor de verzorgenden is de afname van het aantal nachtelijke controles een zeer positieve ontwikkeling. Zo kunnen bewoners met meer bewegingsvrijheid en privacy van hun oude dag genieten en kan het verzorgend personeel hun werk efficiënter en plezieriger uitvoeren.

Jolanda Manders

Verzorgende IG bij locatie Nieuwe Hoeven van BrabantZorg